สหภาพยุโรปเตือน: วันคิวเดย์อาจมาถึงก่อนที่คอมพิวเตอร์ควอนตัมจะมีประโยชน์เชิงพาณิชย์

มีข่าวอะไรเกิดขึ้น?

หน่วยงานกำกับดูแลการเงินสามแห่งของสหภาพยุโรป ได้แก่ European Banking Authority (EBA), European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA) และ European Securities and Markets Authority (ESMA) ออกรายงานประเมินความเสี่ยงระบบการเงินของสหภาพยุโรปในช่วงฤดูใบไม้ร่วง โดยระบุว่าคอมพิวเตอร์ควอนตัมขั้นสูงอาจทำลายระบบการเข้ารหัสที่ใช้ปกป้องการสื่อสาร ธุรกรรมทางการเงิน ฐานข้อมูล และบล็อกเชน

จุดที่น่ากังวลที่สุดคือ คณะกรรมการร่วมของสามหน่วยงานระบุว่าภัยคุกคามนี้อาจมาถึง "เร็วกว่าการใช้งานเชิงพาณิชย์อื่น ๆ ที่เป็นไปได้" — หมายความว่าเครื่องที่สามารถถอดการเข้ารหัสได้อาจเกิดขึ้นก่อนที่คอมพิวเตอร์ควอนตัมจะมีประโยชน์ต่องานอื่นเสียอีก

"Harvest now, decrypt later" คืออะไร?

นี่คือกลยุทธ์ที่ทำให้หลายคนตกใจ: ข้อมูลที่ถูกเข้ารหัสไม่จำเป็นต้องถูกอ่านตอนที่ถูกขโมย ผู้ไม่หวังดีสามารถเก็บรวบรวมข้อมูลเข้ารหัสไว้ก่อน แล้วรอวันที่คอมพิวเตอร์ควอนตัมพัฒนาถึงจุดที่ถอดรหัสได้ ค่อยถอดทีหลัง

รายงานระบุว่า ข้อมูลที่ถูกดักจับในวันนี้ ถ้ายังมีคุณค่าในอีก 10 ปีข้างหน้า ก็ถือว่าตกอยู่ในความเสี่ยงแล้วตั้งแต่ตอนนี้

คนเล่นคริปโตควรรู้อะไรเพิ่มเติม?

สำหรับบล็อกเชน ความเสี่ยงนี้วัดได้จริงแล้ว บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลบล็อกเชน Glassnode เผยแพร่ผลวิเคราะห์ในเดือนพฤษภาคม พบว่า Bitcoin จำนวน 6.04 ล้านเหรียญ หรือคิดเป็น 30.2% ของปริมาณที่ถูกขุดออกมาทั้งหมด มีมูลค่ามากกว่า 469,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในขณะนั้น มี public key ที่มองเห็นได้บนบล็อกเชน จึงเป็นเป้าหมายได้โดยไม่ต้องมีธุรกรรมใด ๆ เกิดขึ้น

ชุมชนเรียกจุดเวลาที่เครื่องควอนตัมสามารถทำลายการเข้ารหัสของ Bitcoin และ Ethereum ได้ว่า "Q-Day" โดยการประมาณการมีตั้งแต่ปี 2030 ถึง 2032 หรือหลังจากนั้น

สหภาพยุโรปกำลังทำอะไรอยู่?

มีกฎหมายและมาตรการสองชั้น:

• Digital Operational Resilience Act (DORA) กำหนดให้สถาบันการเงินต้องใช้การเข้ารหัสที่ทันสมัยที่สุดเพื่อรับมือภัยคุกคามที่เกิดขึ้นใหม่
• NIS Cooperation Group ของสหภาพยุโรปแนะนำแยกต่างหากให้ประเทศสมาชิกจัดทำยุทธศาสตร์ย้ายไปใช้การเข้ารหัสหลังควอนตัม (post-quantum cryptography) ให้เสร็จภายในสิ้นปี 2026 ซึ่งเหลือเวลาเพียงสามเดือนนับจากการประกาศครั้งนี้

แล้วมีด้านบวกไหม?

มีครับ ผู้กำกับดูแลไม่ได้มองลบไปทั้งหมด รายงานระบุว่าคอมพิวเตอร์ควอนตัมอาจ "เปลี่ยนโฉมภาคการเงิน" ในระยะกลาง เช่น การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการทางการเงิน งานตรวจจับการฉ้อโกงและงานด้านการกำกับดูแล การตั้งราคา และการจำลองสถานการณ์

หน่วยงานทั้งสามย้ำว่าระบบการเงินโดยรวมยังคงมั่นคง แต่ให้หน่วยงานและสถาบันการเงินวางแผนรับมือความเสี่ยงจากการพัฒนาอย่างรวดเร็วของ AI และคอมพิวเตอร์ควอนตัม ควบคู่กับการรักษาความต่อเนื่องในการปฏิบัติงานและเสริมความแข็งแกร่งด้านความปลอดภัยไซเบอร์

ข่าวนี้เกี่ยวข้องกับนักลงทุนไทยอย่างไร?

แม้เรื่องนี้เป็นมาตรการระดับสหภาพยุโรป แต่แนวโน้มการเข้ารหัสหลังควอนตัมกำลังกลายเป็นมาตรฐานสากลที่หน่วยงานกำกับดูแลทั่วโลก รวมถึง ก.ล.ต. ไทย มีแนวโน้มติดตามในฐานะประเด็นความปลอดภัยไซเบอร์ของระบบการเงินดิจิทัล การที่โครงสร้างพื้นฐานบล็อกเชนต้องอัปเกรดระบบเข้ารหัสในอนาคตคือเรื่องที่ผู้ใช้บริการศูนย์ซื้อขายทั้งในและต่างประเทศควรติดตามต่อไป