Vitalik Buterin วางโรดแมป Ethereum สู่ปี 2030 หลังยุค Hegotá

แผนของวิตาลิก บูเตอริน สำหรับ Ethereum หลัง Hegotá: มุ่งสู่คอมพิวเตอร์โลกเชิงรหัสในปี 2030 ขณะราคา ETH ยังอยู่ใกล้ $2,700

อะไรคือแผนที่ว่า

วิตาลิก บูเตอริน ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum ได้นำเสนอแนวทางว่าเครือข่ายจะเปลี่ยนไปอย่างไรหลังการอัปเกรดที่เรียกว่า Hegotá โดยเขาอธิบายว่า Ethereum กำลังเคลื่อนจากภาพของบล็อกเชนแบบดั้งเดิมไปสู่สิ่งที่เขาเรียกว่าคอมพิวเตอร์โลกเชิงรหัส หรือ cryptographic world computer

ประเด็นนี้ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนชื่อหรือสโลแกน แต่เป็นการเปลี่ยนวิธีทำงานของเครือข่ายในระยะยาว วิตาลิกมองว่า Ethereum ในอนาคตจะพึ่งพาการเข้ารหัสขั้นสูงมากขึ้น โดยเฉพาะระบบพิสูจน์แบบ zero-knowledge proofs ที่จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นภายในปี 2030

แผนที่วางไว้จะกระทบสามส่วนหลัก ได้แก่ วิธีตรวจสอบธุรกรรม วิธีจัดการการคำนวณ และวิธีใช้เครือข่ายแบบกระจายศูนย์ เพื่อลดการพึ่งพาการตรวจสอบซ้ำแบบเดิมที่อาจไม่ตอบโจทย์เมื่อเครือข่ายขยายใหญ่ขึ้น

ทำไมจึงสำคัญต่อ Ethereum

เพื่อให้เห็นภาพ ต้องเทียบกับโมเดลแรกของ Bitcoin ที่ผู้เข้าร่วมแต่ละฝ่ายต้องดาวน์โหลดบล็อก ตรวจสอบ และรันธุรกรรมใหม่ทั้งหมด Ethereum ยังทำงานในลักษณะกว้าง ๆ แบบนั้นในระดับหนึ่ง แต่ผู้ร่วมก่อตั้งวัย 32 ปีมองว่าเครือข่ายควรเปลี่ยนไปเมื่อการเข้ารหัสก้าวหน้าขึ้น

เหตุผลสำคัญคือบล็อกเชนแบบกระจายศูนย์มักต้องแลกกับต้นทุนด้านประสิทธิภาพ เพราะยิ่งมีผู้ตรวจสอบมาก ยิ่งปลอดภัย แต่อาจทำให้ระบบช้าหรือใช้ทรัพยากรมาก หาก Ethereum สามารถใช้การพิสูจน์ทางคณิตศาสตร์และการประมวลผลแบบกระจายได้มากขึ้น เครือข่ายอาจเพิ่มทั้งความทนทานและความสามารถในการขยายตัวไปพร้อมกัน

วิตาลิกเคยเขียนทำนองว่าเครือข่ายอาจกระจายศูนย์ไม่ใช่เพียงเพื่อความแข็งแกร่ง แต่เพื่อเพิ่มสเกลด้วย ซึ่งแนวคิดนี้เคยเป็นความหวังของผู้พัฒนา Ethereum ตั้งแต่ช่วงกลางทศวรรษ 2010

เทคโนโลยีที่เปลี่ยนหลังเฮโกตา

ในแผนของวิตาลิก ภายในปี 2030 การตรวจสอบธุรกรรมของ Ethereum อาจเคลื่อนไปสู่ PeerDAS ซึ่งทำให้ผู้เข้าร่วมสามารถตรวจสอบตัวอย่างข้อมูลได้ แทนที่จะตรวจสอบข้อมูลทั้งหมดด้วยตนเองทุกครั้ง เมื่อใช้ร่วมกับ SNARKs เครือข่ายจะพิสูจน์ได้ว่ามีการคำนวณจำนวนมากถูกต้อง โดยไม่ต้องรันการคำนวณนั้นซ้ำทั้งหมด

การเปลี่ยนแปลงนี้สอดคล้องกับทิศทางของฉันทามติ หรือ consensus ที่เคยเปลี่ยนจาก proof-of-work ไปสู่ proof-of-stake และกำลังมุ่งไปยังรูปแบบ proof-of-stake ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ในอนาคต การสร้างบล็อกอาจไม่พึ่งพาฝ่ายเดียว แต่อาจมีผู้เข้าร่วมหลายฝ่ายช่วยกันสร้าง

วิตาลิกยังกล่าวถึงอัปเกรดและแนวคิดหลายส่วน เช่น FOCIL, EIP-8288, Lean consensus, formal verification และการเปลี่ยนแปลง mempool ทั้งหมดนี้อยู่ในภาพใหญ่ที่ Ethereum จะพึ่งพาการพิสูจน์และการประมวลผลแบบกระจายมากขึ้น

นอกจากนี้ การจัดการสถานะของเครือข่ายก็จะเป็นเรื่องสำคัญ เพราะ Ethereum ต้องรองรับการเข้าถึงข้อมูลปริมาณมากโดยไม่บังคับให้ผู้เข้าร่วมทุกคนทำงานซ้ำแบบเดียวกัน

ผลต่อผู้พัฒนาและผู้ใช้

แผนนี้อาจเปลี่ยนวิธีที่นักพัฒนาสร้างแอปพลิเคชันบน Ethereum วิตาลิกมองว่าเครือข่ายจะเอื้อต่อการคำนวณที่แบ่งเป็นชิ้นเล็ก ๆ และจัดการแยกส่วนมากขึ้น แทนที่จะอัดทุกอย่างไว้ในธุรกรรมเดียวขนาดใหญ่

ในทางปฏิบัติ นักพัฒนาอาจเก็บข้อมูลที่เครือข่ายจำเป็นต้องบันทึกไว้บนเชนโดยตรง ขณะที่งานส่วนอื่นอาจถูกดำเนินการก่อนที่ธุรกรรมจะเข้าบล็อกสุดท้าย วิธีนี้ช่วยลดภาระของเครือข่าย และเปิดทางให้แอปพลิเคชันที่ซับซ้อนขึ้นทำงานได้คล่องตัวมากขึ้น

สำหรับ Hegotá เอง วิตาลิกคาดหวังว่าอาจเป็น fork แบบปกติหรือ normal fork ครั้งสุดท้ายของ Ethereum โดยหลังจากนั้นแผนระยะยาวจะเกี่ยวข้องกับ recursive STARKs, automated formal verification, ฉันทามติที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และเทคโนโลยีที่ทนต่อความเสี่ยงจากคอมพิวเตอร์ควอนตัม หรือ quantum-safe technology

ตลาดและราคาอีทีเอชเป็นอย่างไร

ในฝั่งตลาด ราคา ETH เพิ่งกลับขึ้นเหนือค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ 200 วัน แต่ถูกปฏิเสธใกล้ระดับ $2,800 เมื่อสัปดาห์ก่อน ซึ่งเป็นแนวที่นักวิเคราะห์ Daan Crypto Trades มองว่าเป็นอุปสรรคสำคัญ

ณ เวลาที่เขียน Ethereum ซึ่งเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีมูลค่าตลาดใหญ่เป็นอันดับสองของโลก ซื้อขายอยู่ใกล้ $2,700 โดยลดลงเกือบ 2.5% ในรอบ 24 ชั่วโมง และลดลงราว 2% ในรอบสัปดาห์

อย่างไรก็ตาม ภาพระยะสั้นกับระยะกลางยังต่างกัน เพราะราคาเพิ่มขึ้นเกือบ 5% ในรอบ 14 วัน และเพิ่มขึ้น 8% ในรอบ 30 วันก่อนหน้า แต่หากเทียบกับหนึ่งปีก่อนหน้า ETH ยังต่ำกว่าราว 34% และยังอยู่ห่างจากจุดสูงสุดตลอดกาลใกล้ $4,950 ราว 47%

ข้อมูลตลาดนี้มาจาก CryptoPotato และเป็นภาพ ณ ช่วงเวลาที่เขียน ไม่ควรมองเป็นคำทำนายราคาหรือจุดซื้อจุดขาย

มองในบริบทไทย

สำหรับผู้อ่านในไทยที่ติดตาม Ethereum ผ่านแพลตฟอร์มสินทรัพย์ดิจิทัลอย่าง Bitkub หรือเครือข่ายภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. การอัปเกรดทางเทคนิคของ Ethereum อาจไม่ได้เปลี่ยนสถานะสินทรัพย์ดิจิทัลในไทยโดยตรง แต่จะกระทบต่อประสบการณ์ใช้งานในระยะยาว เช่น ค่าธรรมเนียม ความเร็วของเครือข่าย ความปลอดภัยของแอปพลิเคชัน และทางเลือกของนักพัฒนา

ราคาในบทความอ้างอิงเป็นดอลลาร์สหรัฐ ส่วนราคาบนกระดานที่รับเงินบาทไทยอาจแสดงเป็น THB และเคลื่อนไหวตามสภาพคล่องของตลาดโลกในแต่ละช่วงเวลา

แผนที่วิตาลิกวางไว้จึงสำคัญต่อผู้ใช้งานไทยในฐานะข้อมูลโครงสร้างพื้นฐาน เพราะ Ethereum ไม่ใช่แค่สินทรัพย์ที่ราคาขึ้นลง แต่ยังเป็นแพลตฟอร์มที่เทคโนโลยีภายในกำลังถูกออกแบบใหม่ให้ตรวจสอบได้ด้วยการพิสูจน์ทางคณิตศาสตร์มากขึ้น แทนการพึ่งพาการรันซ้ำของโหนดจำนวนมากแบบเดิม