Bitcoin อาจได้ความเป็นส่วนตัวแบบ “shielded” สไตล์ Zcash ในไม่ช้า โดยไม่ต้องเปลี่ยนกติกาของเครือข่าย

เรื่องนี้เป็นอะไร

เอกสารที่อธิบายแนวทางนี้ปรากฏในช่วงที่ความเป็นส่วนตัวกลายเป็นคำถามเชิงปฏิบัติมากขึ้น เพราะผู้พัฒนาต้องการให้คริปโตใช้ได้ในงานจริง เช่น การจ่ายค่าจ้าง การชำระเงินระหว่างธุรกิจ และการใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน Shielded Bitcoin เสนอให้ Bitcoin เก็บข้อมูลการโอนแบบเข้ารหัสไว้บนบล็อกเชน แต่ตัว Bitcoin เองจะไม่ตรวจสอบว่าข้อมูลนั้นผ่านเงื่อนไขการชำระเงินแบบส่วนตัวหรือไม่ การตรวจสอบจะตกไปอยู่กับซอฟต์แวร์แยกต่างหากที่ใครก็รันได้ ผลคือ Bitcoin อาจยืนยันธุรกรรมแล้ว แต่รายการชำระเงินส่วนตัวที่อยู่ภายในยังอาจไม่ผ่านเงื่อนไขของ Shielded Bitcoin Shaurya Malwa/Coindesk อธิบายว่า Zcash ต่างกัน เพราะ Zcash บังคับใช้กฎการชำระเงินแบบส่วนตัวภายในบล็อกเชนของตัวเอง ดังนั้นธุรกรรม Zcash ที่ยืนยันแล้วได้ผ่านกฎเหล่านั้นมาก่อนแล้ว

ทำไมถึงสำคัญ

ธุรกรรม Bitcoin แบบปกติเปิดเผยจำนวนเงินและที่อยู่บนสาธารณะอย่างถาวร เมื่อที่อยู่หนึ่งถูกเชื่อมโยงกับบริษัทหรือบุคคล การชำระเงินอื่นที่เกี่ยวข้องกับที่อยู่นั้นก็ถูกติดตามได้ง่ายขึ้น Shielded Bitcoin พยายามแก้จุดนี้ด้วยการเก็บข้อมูลที่เข้ารหัสไว้บน Bitcoin เพื่อให้เจ้าของกระเป๋าใช้คีย์กระเป๋ากลับมาสร้างรายการที่ตนได้รับชำระจากข้อมูลสาธารณะได้ และใช้คีย์ดูแยกต่างหากเพื่อเปิดเผยรายการต่อผู้ทำบัญชีหรือผู้ตรวจสอบโดยไม่ต้องมอบสิทธิ์ใช้เงิน Bitcoin จึงทำหน้าที่เก็บข้อมูล แต่ไม่ได้ตรวจสอบข้อมูลนั้นเอง

Zcash ต่างอย่างไร

Zcash เป็นผู้นำของกระแสการผลักดันความเป็นส่วนตัวในคริปโตอีกครั้ง ผู้ใช้เลือกได้ระหว่างช่องทางการชำระเงินแบบโปร่งใส ซึ่งที่อยู่และจำนวนเงินปรากฏต่อสาธารณะ กับแบบ shielded ที่เข้ารหัสรายละเอียดเหล่านั้นไว้ โครงสร้างนี้ทำให้การตรวจสอบอยู่ในระบบของ Zcash เอง ไม่ใช่การนำข้อมูลไปวางบนบล็อกเชนอื่นแล้วให้เครื่องมือภายนอกตัดสิน

ตัวเลขที่ควรอ่านให้ครบ

ข้อมูลจาก CoinDesk ที่คำนวณโดยใช้ข้อมูลจาก ZecStats ระบุว่ากลุ่มเหรียญแบบ shielded ของ Zcash มี ZEC ประมาณ 4.9 ล้าน ZEC ในวันศุกร์ เพิ่มขึ้น 14% จาก 30 กรกฎาคม ตัวเลขนี้คิดเป็นประมาณ 29% ของเหรียญที่ออกแล้ว และมีมูลค่าราว 7.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐหลังการปรับขึ้นของราคา ตัวเลขเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าการใช้โหมด shielded ไม่ใช่เพียงแนวคิด แต่มีปริมาณสินทรัพย์จำนวนมากอยู่ในระบบ รายงานต้นทางให้มูลค่าเป็นดอลลาร์สหรัฐ ไม่ใช่บาท (THB) ซึ่งผู้ใช้ในไทยที่ดูราคาบนแพลตฟอร์มท้องถิ่นมักเห็นเป็นบาท

ผลต่อผู้อ่านในไทยและภูมิภาค

สำหรับผู้อ่านไทยที่ซื้อขายหรือถือสินทรัพย์ดิจิทัลผ่านผู้ให้บริการอย่าง Bitkub หรือในกรอบกำกับของ ก.ล.ต. ไทย ความต่างนี้สำคัญ เพราะคำว่า ธุรกรรมถูกบันทึก กับ ธุรกรรมผ่านการตรวจสอบ อาจไม่ใช่เรื่องเดียวกันเสมอไป หากแอปพลิเคชันในอนาคตใช้ Bitcoin เป็นที่เก็บข้อมูล แต่ให้ผู้ใช้รันเครื่องมือตรวจสอบเอง ความเสี่ยงเชิงปฏิบัติคือรายการอาจถูกมองว่ายืนยันแล้ว ทั้งที่เนื้อหาภายในยังไม่เป็นไปตามกฎของโปรโตคอลความเป็นส่วนตัว

บริบทภูมิภาคอย่างเมียนมาที่บางกลุ่มอาจใช้สินทรัพย์ดิจิทัลเป็นช่องทางรับส่งมูลค่าข้ามพรมแดน ทำให้การแยกคีย์ดูออกจากคีย์ใช้เงินมีความหมาย เพราะผู้รับเงินอาจต้องแสดงหลักฐานต่อผู้ทำบัญชีหรือผู้ตรวจสอบโดยไม่เปิดสิทธิ์เคลื่อนย้ายเงินทั้งหมด การออกแบบแบบนี้จึงเป็นเรื่องของความปลอดภัยและการตรวจสอบได้ ไม่ใช่แค่การซ่อนธุรกรรม

ผู้อ่านควรแยกให้ออกว่าอะไรถูกเก็บและอะไรถูกตรวจสอบ

ความต่างหลักคือ Zcash ฝังการตรวจสอบไว้กับบล็อกเชนของตัวเอง ส่วน Shielded Bitcoin วางข้อมูลบน Bitcoin แล้วให้ซอฟต์แวร์อื่นตรวจสอบ ความแตกต่างนี้กระทบความหมายของคำว่า ยืนยันแล้ว และทำให้ความเป็นส่วนตัวกับการตรวจสอบทางบัญชีต้องถูกออกแบบร่วมกัน ผู้ใช้งานทั่วไปจึงควรแยกให้ออกว่าแพลตฟอร์มเก็บข้อมูลอะไร ตรวจสอบอะไร และคีย์ใดมีสิทธิ์ทำสิ่งใด