สหภาพยุโรปเผชิญเส้นตาย 30 กันยายน ในการตัดสินใจอนาคตของสินเชื่อ DeFi

เกิดอะไรขึ้น?

European Banking Authority (EBA) หรือหน่วยงานกำกับดูแลธนาคารของสหภาพยุโรป ได้ส่งหนังสือถึง European Commission เมื่อวันที่ 24 กันยายน ขอให้พิจารณาทบทวนกฎ MiCA (Markets in Crypto-Assets) เกี่ยวกับบริการให้กู้ยืมในโลก DeFi โดยเฉพาะกรณีที่บริษัทคริปโตทำหน้าที่เป็น "ทางผ่าน" พาลูกค้าเข้าไปใช้บริการเงินกู้บนบล็อกเชน

ข้อเสนอนี้ครอบคลุมสองรูปแบบ ได้แก่ การเพิ่ม "การเป็นคนกลางให้กู้ยืมคริปโต" เข้าไปในรายการบริการของผู้ให้บริการสินทรัพย์คริปโต (CASP) และการกำหนดข้อกำหนดสำหรับ CASP ที่เปิดให้ลูกค้าเข้าถึงโปรโตคอล DeFi ผ่านอินเทอร์เฟซหรือผลิตภัณฑ์

ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ?

ปัจจุบันสินเชื่อ DeFi ทำงานบนสัญญาอัจฉริยะที่รันอัตโนมัติบนบล็อกเชน แต่ผู้ใช้ทั่วไปมักไม่ได้เข้าไปโต้ตอบกับสัญญาโดยตรง หากแต่ผ่านแอปหรืออินเทอร์เฟซที่บริษัทเป็นเจ้าของ เช่น คู่มือของ MetaMask ที่อธิบายการฝากเหรียญสเถียรโคอินเข้าพูลของ Aave ผ่านแอปมือถือ หรือคู่มือของ Aave เองที่ระบุว่าผู้ใช้เข้าถึงโปรโตคอลได้ผ่านอินเทอร์เฟซ แอปอื่น หรือสัญญาอัจฉริยะโดยตรง

EBA เห็นว่า "เส้นทาง" เหล่านี้ควรอยู่ในขอบเขตการพิจารณาของ Commission เพราะเป็นช่องทางที่บริษัทควบคุมได้ และระบุว่าสาเหตุหลักมาจากความเสี่ยงต่อผู้บริโภค ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลค่าธรรมเนียม ผลตอบแทน หรือการเปลี่ยนเงื่อนไขหลักประกันที่ไม่ครบถ้วน การกู้ยืมแบบมีเลเวอเรจที่ขยายความสูญเสีย ปัญหาการนำเงินลูกค้าไปรวมกัน ระบบล่ม การถูกแฮ็ก การบันทึกรายการที่ไม่ดี รวมถึงการขาดการตรวจสอบความน่าเชื่อถือทางเครดิตที่อาจนำไปสู่ภาระหนี้เกินตัว

ข้อเสนอมีอะไรบ้าง?

EBA เสนอมาตรการป้องกัน 6 ข้อให้ Commission นำไปวิเคราะห์ โดยยังไม่มีข้อใดกลายเป็นกฎบังคับจริง จุดเด่นได้แก่:

• การประเมินความเหมาะสม (suitability test) เพื่อพิจารณาว่าลูกค้าควรเข้าร่วมหรือไม่ พร้อมเพดานเลเวอเรจและการเปิดเผยข้อมูลที่ละเอียดขึ้น
• คำเตือนเพิ่มเติม ว่าการใช้ผ่านโปรโตคอลที่กระจายศูนย์จริงอาจไม่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย และแนวคิดการรับรองความทนทานของโปรโตคอลสินเชื่อต่อการโจมตีไซเบอร์
• การห้าม CASP ทำธุรกรรมสินเชื่อ ที่เกี่ยวข้องกับโทเคนที่ตรงนิยาม asset-referenced token หรือ e-money token ตาม MiCA แต่ผู้ออกไม่ได้รับอนุญาต

จะกระทบผู้ใช้อย่างไร?

ตอนนี้ยังไม่มีกฎใหม่ใดเกิดขึ้น การสอบถามแบบเจาะจง (targeted consultation) ของ Commission จะปิดในวันที่ 30 กันยายน เวลา 23:59 น. ตามเวลาอาทิตย์ฤดูร้อนยุโรปกลาง ผลฟีดแบ็กจะถูกนำไปเขียนรายงานการบังคับใช้ MiCA ซึ่ง Commission ระบุว่าอาจแนบข้อเสนอกฎหมายมาด้วยหากเห็นสมควร

ผู้ใช้คริปโตในยุโรป (และอาจส่งผลต่อมาตรฐานกำกับดูแลในภูมิภาคอื่นรวมถึงไทยที่มีกรอบของ ก.ล.ต. อยู่แล้ว) ควรจับตาว่าเส้นแบ่งจะถูกวาดไว้ที่ไหน — แอปที่พาผู้ใช้เข้าสู่สินเชื่อ DeFi อาจต้องมีการตรวจสอบหรือคำเตือนที่จุดเข้าใช้งาน ขณะที่โปรโตคอลบนเชนยังคงทำงานต่อไปได้ ส่วนการใช้สัญญาอัจฉริยะโดยตรงยังเป็นประเด็นที่ยังไม่ได้ข้อสรุป