กรรมาธิการ SEC เสนอปรับปรุงการใช้ KYC…

กรรมการ ก.ล.ต. หรือ SEC เสนอให้ปฏิรูปกระบวนการรู้จักลูกค้า หรือ KYC ที่แพลตฟอร์มสินทรัพย์ดิจิทัลและธุรกิจการเงินมักใช้ตอนเปิดบัญชี โดยเปลี่ยนจากการเก็บข้อมูลประจำตัวจำนวนมากไว้ที่ผู้ให้บริการ มาเป็นการใช้ระบบพิสูจน์ตัวตนแบบไม่เปิดเผยข้อมูล หรือ Zero-Knowledge Proof เพื่อให้ผู้ใช้ยืนยันได้ว่าตนเองผ่านเงื่อนไขที่กำหนด โดยไม่จำเป็นต้องส่งข้อมูลส่วนตัวทั้งหมดให้บริษัท

เรื่องนี้คืออะไร

KYC แบบเดิมมักขอให้ผู้ใช้แสดงบัตรประชาชน หนังสือเดินทาง เอกสารยืนยันที่อยู่ และข้อมูลอื่น ๆ เพื่อให้ธุรกิจตรวจสอบว่าผู้ใช้เป็นใคร และมีความเสี่ยงต่อการฟอกเงินหรือกิจกรรมผิดกฎหมายหรือไม่ วิธีนี้ช่วยให้ธุรกิจทำตามกฎได้ แต่ทำให้ข้อมูลอ่อนไหวถูกสะสมไว้หลายแห่ง

ข้อเสนอที่กล่าวถึง Zero-Knowledge Proof มุ่งเปลี่ยนคำถามจาก “คุณคือใคร” หรือ “เอกสารของคุณคืออะไร” ไปสู่ “คุณผ่านเกณฑ์ที่จำเป็นหรือไม่” เช่น ผ่านการยืนยันตัวตนกับหน่วยงานที่เชื่อถือได้ มีอายุครบตามกำหนด หรือมีสถานะตามที่กฎระเบียบต้องการ โดยไม่ต้องเปิดเผยรายละเอียดต้นทางทั้งหมด

ทำไมจึงสำคัญ

ข้อมูลยืนยันตัวตนมีความเสี่ยงสูง เพราะเมื่อแพลตฟอร์มเก็บเอกสารจำนวนมากไว้ ย่อมหากรถูกโจมตี รั่วไหล หรือใช้งานผิดวัตถุประสงค์ได้ ระบบพิสูจน์ตัวตนแบบไม่เปิดเผยข้อมูลจึงถูกมองว่าเป็นทางเลือกที่ลดการเก็บข้อมูล เพราะผู้ใช้ไม่ต้องอัปโหลดเอกสารซ้ำ ๆ และธุรกิจอาจไม่ต้องเก็บสำเนาข้อมูลอ่อนไหวไว้ในระยะยาว

สำหรับตลาดคริปโตเคอเรนซี ผู้ใช้มักเปิดบัญชีหลายแห่งและต้องยืนยันตัวตนซ้ำหลายรอบ หากแต่ละแห่งเก็บข้อมูลไว้เอง ความเสี่ยงก็เพิ่มตามจำนวนแพลตฟอร์ม ข้อเสนอนี้จึงสะท้อนความพยายามหาสมดุลระหว่างการทำตามกฎกับการคุ้มครองข้อมูลของผู้บริโภค

จะส่งผลต่อผู้ใช้และธุรกิจอย่างไร

ถ้าแนวคิดนี้ถูกนำไปใช้ ผู้ใช้อาจเห็นขั้นตอนยืนยันตัวตนที่สั้นลง เช่น ยืนยันตัวตนกับหน่วยงานหรือผู้ให้บริการกลางที่เชื่อถือได้ แล้วนำหลักฐานดิจิทัลไปแสดงต่อแพลตฟอร์มต่าง ๆ โดยไม่ต้องส่งเอกสารเดิมซ้ำหลายครั้ง แต่รายละเอียดทางเทคนิค มาตรฐานเอกสาร และการยอมรับจากหน่วยงานกำกับดูแลยังต้องรอความชัดเจน

ฝั่งธุรกิจอาจต้องเปลี่ยนบทบาทจากการเป็นผู้เก็บข้อมูลลูกค้า มาเป็นผู้ตรวจสอบว่าหลักฐานที่ผู้ใช้แสดงนั้นถูกต้อง ยังไม่หมดอายุ และไม่ถูกปลอมแปลง โดยยังต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดเรื่องการป้องกันการฟอกเงินและกฎที่เกี่ยวข้อง

สิ่งที่ควรรู้ต่อ

ข้อเสนอของกรรมการ ก.ล.ต. หรือ SEC ยังเป็นการแสดงทิศทางนโยบาย ไม่ใช่การบังคับใช้ทันที Zero-Knowledge Proof ไม่ใช่แนวคิดใหม่ในวงการเทคโนโลยี แต่เมื่อนำมาใช้กับ KYC ต้องมีมาตรฐานว่าใครเป็นผู้ยืนยันตัวตน ผู้ใช้ควบคุมข้อมูลอย่างไร และธุรกิจใดต้องยอมรับหลักฐานนั้น

ในภาพใหญ่ เรื่องนี้บอกผู้อ่านว่าหน่วยงานกำกับดูแลกำลังตรวจสอบว่าการเก็บข้อมูลจำนวนมากจำเป็นต่อความเสี่ยงจริงหรือไม่ หากวิธีเดิมสร้างภาระและเพิ่มช่องโหว่ ผู้ใช้และธุรกิจก็มีเหตุผลที่จะสนับสนุนทางเลือกที่ลดการเปิดเผยข้อมูล แต่ยังช่วยป้องกันการฉ้อโกงและการฟอกเงินได้

หมวดข่าวคริปโตเคอเรนซี เขียนโดย Pairploy Denpairojsak