บิตคอยน์อาจมีฟีเจอร์ความเป็นส่วนตัวแบบ 'shielded' สไตล์ Zcash ในเร็วๆ นี้ โดยไม่ต้องแก้ไขกฎเดิม

เกิดอะไรขึ้น

มีการเผยแพร่เอกสารข้อเสนอทางเทคนิคความยาว 56 หน้า ซึ่งเสนอแนวคิด "Shielded Bitcoin" หรือการทำธุรกรรม Bitcoin แบบเข้ารหัสลับโดยตรงบนเครือข่าย Bitcoin โดยไม่ต้องพึ่งบริดจ์หรือเชนอื่น

ไอเดียนี้มาจากไหน

รากฐานของข้อเสนอนี้ย้อนไปไกลกว่างานชิ้นนี้ ทีมวิจัยเคยเสนอแนวคิด Zerocoin ในปี 2013 ในฐานะส่วนเสริมความเป็นส่วนตัวให้กับ Bitcoin ก่อนที่งานวิจัยต่อยอดอย่าง Zerocash จะพัฒนากลายเป็น Zcash ซึ่งเปิดตัวเป็นคริปโตแยกต่างหากในปี 2016

ทำงานอย่างไร แล้วมันเกี่ยวอะไรกับผู้ใช้ทั่วไป

ภายใต้ข้อเสนอนี้ ข้อมูลการโอนที่เข้ารหัสจะถูกเก็บไว้บน Bitcoin เอง ผู้ใช้สามารถสร้างยอดคงเหลือและการชำระเงินที่ได้รับอนุมัติขึ้นใหม่ได้จากบันทึกสาธารณะโดยใช้คีย์ในกระเป๋าเงินของตัวเอง นอกจากนี้ยังมี viewing key แยกต่างหาก ซึ่งช่วยให้เปิดเผยรายละเอียดธุรกรรมให้กับนักบัญชีหรือผู้สอบบัญชีตรวจสอบได้ โดยไม่ต้องมอบสิทธิ์ในการใช้จ่ายเงิน — จุดนี้สำคัญกับธุรกิจที่ต้องการความเป็นส่วนตัวแต่ยังต้องโดนตรวจบัญชี

จุดอ่อนที่ถูกวิจารณ์

ข้อกำหนด 56 หน้าดังกล่าว ไม่ได้อธิบาย ว่า BTC ธรรมดาจะเข้าสู่ระบบนี้อย่างไร หรือจะถอนออกมาได้เมื่อไร ทีมผู้เขียนระบุว่าจะเก็บกลไกส่วนนี้ไว้เขียนในเอกสารอีกฉบับที่ใช้เทคนิค PIPEs ซึ่งออกแบบมาเพื่อล็อก signing key ของ Bitcoin จนกว่าเงื่อนไขที่กำหนดจะเป็นจริง และข้อความที่ว่าผู้ใช้ยังควบคุมเงินของตัวเอง ครอบคลุมเฉพาะการโอนภายในระบบ โดยไม่รวมการฝากและถอน

Mert Mumtaz ผู้ร่วมก่อตั้ง Helius ผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานสำหรับนักพัฒนา Solana และเป็นผู้สนับสนุน Zcash วิจารณ์ข้อเสนอนี้บน X ว่าเป็น "synthetic ledger ที่มีข้อแลกเปลี่ยนสำคัญ"

เขาชี้ประเด็นว่าระบบนี้ใช้ "trusted setup" และไม่มีการทำให้ค่าธรรมเนียมเป็นนิรนาม (no fee anonymization) แปลว่ากระเป๋าเงิน Bitcoin ที่จ่ายค่าธรรมเนียมเพื่อเผยแพร่การโอนแบบส่วนตัว ก็ยังคงมองเห็นได้ เขายังติงว่าไม่มีกลไกในโปรโตคอลสำหรับนำ BTC จริงเข้าหรือออกจากระบบ ซึ่งหมายความว่าสิ่งที่ผู้ใช้ถือครองคือสินทรัพย์สังเคราะห์ (synthetics)

สรุปประเด็นที่ต้องจับตา

ตอนนี้ยังเป็นเพียงข้อเสนอระดับเอกสารวิจัย ไม่ใช่การอัปเกรดที่ยืนยันแล้วบน Bitcoin หัวใจอยู่ที่เอกสารฉบับถัดไปเกี่ยวกับ PIPEs ซึ่งจะต้องตอบคำถามเรื่องการฝาก–ถอนที่ฝ่ายวิจารณ์มองว่าเป็นช่องโหว่แนวคิดที่สำคัญที่สุด